هانیبال (
۲۴۷ - ۱۸۳ پ.م.) سیاستمدار، فرماندهٔ نظامی و ژنرال
کارتاژی بود که حرکت بزرگ ارتشش از
اسپانیا به
رم، پس از رد شدن از کوههای
آلپ،
بعد از گذشت بیش از دو هزار سال هنوز از بزرگترین دستاوردهای نظامی تاریخ
شمرده میشود. طبق افسانهها وقتی هامیلکار، پدر هانیبال می خواست برای
فتح اسپانیا و جنگ با روم حرکت کند، هانیبال که آن زمان یازده ساله (به
روایتی نه ساله) بود از او خواست تا او را نیز با خود ببرد، هامیلکار
موافقت کرد ولی با این شرط که هانیبال سوگند یاد کند که تا زمانی که زنده
است با روم دشمن باشد (به روایتی انتقام کارتاژ را از روم بگیرد). هانیبال
این سوگند را در مذبح (
بَعل
همان) یاد کرد و با پدرش به اسپانیا رفت و در سراسر عمرش به این سوگند
وفادار ماند. پس از مرگ هامیلکار در اسپانیا، پسرخوانده و دامادش هاسدروبال
و پس از او هانیبال فرمانده نظامی کارتاژ شد. آن زمان او بیست و شش ساله
بود و نیز در زمان او بود که
دومین جنگ پونیک
(جنگهای میان کارتاژ و روم) در سال ۲۱۸ پیش از میلاد آغاز گشت و هفده سال
به طول انجامید.او پس از اجرای نقشه متهورانه گذشتن از آلپ و وارد شدن به
خاک ایتالیا، با استفاده از نبوغ خود ضربات مهلک و شکستهای قطعی بر پیکره
ارتش روم وارد کرد. معروفترین جنگ او
نبرد کان
در سال ۲۱۶ پیش از میلاد بود که ارتش دشمن را محاصره و نابود کرد. اما
کارتاژ به خوبی از فرمانده جنگی خود حمایت نکرد و سرانجام با اینکه هانیبال
هرگز شکست نخورده بود، در جنوب ایتالیا تنها ماند. رومیها توانستند
دوباره متصرفات هانیبال را آزاد کنند و پس از شکستهای پی در پی کارتاژ در
اسپانیا، روم اسپانیا را باز پس گرفت و پا در خاک آفریقا گذاشت. کارتاژ،
هانیبال را به سرعت به کشور فرا خواند. سرانجام نبرد قطعی در
زاما
در گرفت و هانیبال برای اولین و آخرین بار شکست خورد و کارتاژ مجبور شد
تحت پیمان صلح، امتیازات فراوانی را به روم بدهد، طوری که روم قدرت اول
منطقه
مدیترانه شد.
ویکی پدیا
به گفته ی بحرودی:
در تاريخ نظامي جهان ، حمله هانيبال به قلب قلمرو روم جزو شاهكارهاي نظامي محسوب مي شود.
روم و كارتاژ دو شهر بزرگ مديترانه باستان بيش از يك قرن با يكديگر مي جنگيدند.
جنگ هاي روم و كارتاژ از سال 264 قبل ميلاد آغاز و سرانجام در سال 146 قبل از ميلاد با اضمحلال كارتاژ خاتمه يافت.
سلسله جنگ هاي روم و كارتاژ به جنگ هاي پونيك موسوم شده است.
شهر كارتاژ توسط فنيقي ها در نزديكي شهر تونس امروزي بنيان نهاده شده بود.
شهر روم نيز با گسترش قلمرو خود به يك قدرت جهاني تبديل گرديده بود و در
آن دوره با سيستم جمهوري (كنسولي) و يك مجلس سنا اداره مي شد.
كارتاژ يك قدرت دريايي آن زمان بود و روم بيشتر در جنگ هاي زميني قدرتمند بود.
جنگ هاي پونيك به سه جنگ به نام هاي جنگ اول پونيك از 264 تا 241 قبل
از ميلاد ، جنگ دوم پونيك از 219 تا 202 قبل از ميلاد و جنگ سوم پونيك از
149 تا 146 قبل از ميلاد تقسيم مي شوند.
هانيبال
چهره شاخص جنگ دوم پونيك بود. در سال 219 قبل از ميلاد ، هانيبال كه 27
سال داشت و پسر هاميلكار سردار بزرگ كارتاژ بود ، به سمت فرمانده كل ارتش
كارتاژ منصوب مي شود.
او به شهر ساگونت در اسپانيا كه متحد روم بود حمله كرد و اين بهانه اي براي آغاز جنگ دوم پونيك بود.
هانيبال پس از اين حمله به قصد تنبيه روم راهي طولاني كه از سرزمين گل (فرانسه امروزي) مي گذشت را در پيش مي گيرد.
او
از بي طرفي قبايل گل استفاده كرده و تا رود رن پيشروي مي كند اما براي
غافلگير كردن رومي ها ناگزير مي شود از شهر مارسي كه متحد رومي ها بود ،
دوري گزيند.
هانيبال اين طراح بزرگ نظامي از نواحي كم ارتفاع ساحلي دور شده و راه
كوه هاي مرتفع و گردنه هاي خطرناك و برفگير آلپ را در پيش مي گيرد.
ارتش هانيبال شامل 50000 سرباز پياده ، 9000 سوار و 218 راس فيل بود.
عبور اين ارتش به ويژه با وجود فيل ها از گردنه ها و كوره راه هاي كوهستان آلپ يك اقدام ماجراجويانه و حماسي محسوب مي شود.
هانيبال
پس از گذر از كوه هاي آلپ وارد خاك روم مي شود و در دو نوبت ارتش هاي رومي
كه انتظار حمله او را از اين مسير نداشتند در تسين و تره بي شكست مي دهد.
آنگاه در روز 21 ژوئن سال 217 قبل از ميلاد ، فلامينيوس كنسول روم در
دامي كه هانيبال در كناره هاي درياچه تراسيمن براي او گسترده بود مي افتد.
در اين نبرد 15000 لژيونر ارتش روم كشته شده و حدود 15000 لژيونر ديگر اسير نيروهاي هانيبال مي شوند.
به اين ترتيب ، در روز 21 ژوئن سال 217 قبل از ميلاد لژيونرهاي شكست
ناپذير ارتش روم توسط هانيبال سردار بزرگ كارتاژ در هم شكسته مي شوند.
