تاج‌الملوک آیرُملو (۲۷ اسفند ۱۲۷۴ تا ۱۹ اسفند ۱۳۶۰ در آکاپولکو، مکزیک) معروف به «ملکه مادر» دومین همسر رضاشاه پهلوی است..

تاج‌الملوک دختر یاور (سرگرد) تیمور خان آیرملو و از خوانین بزرگ سوادکوه مازندران و از سران قزاق بود که در ۱۵ رجب ۱۲۹۴ (۴ اسد ۱۲۵۶ / ‏ ۲۶ ژوئیه ۱۸۷۷) در سن ۲۴ سالگی یا به قولی ۱۸ سالگی به عقد رضا خان در آمد.

تاج‌الملوک مادر محمدرضا و اشرف است. وی پس از پادشاهی رضاشاه پهلوی ، «ملکهٔ مادر» لقب گرفت.

وی در سال ۱۲۹۵ خورشیدی به عقد رضاخان میرپنج درآمد. در آن هنگام رضاخان چهل سال و تاج‌الملوک ۲۵ سال داشت.[نیازمند منبع]

او زمانی که هنوز رضا شاه افسر آتریاد قزاق بود، با وی ازدواج کرد. رضاخان برای تشکیل خانواده خود در محله سنگلج خانه‌ای اجاره نمود و ظرف مدت ۵ سال صاحب چهار فرزند (دو دختر و دو پسر) شد.این چهار فرزند شمس پهلوی، محمدرضا (محمدرضا شاه پهلویاشرف پهلوی و علیرضا پهلوی نام دارند. تاج‌الملوک پس از به سلطنت رسیدن رضا شاه پهلوی، به علت اینکه مادر ولیعهد محسوب می‌شد از اعتبار و نفوذ ویژه‌ای برخوردار شد که آن را در دوران سلطنت پسرش نیز حفظ کرد. او بعد از رضا شاه دوباره شوهر اختیار کرد که رحیم‌علی خرم همسر وی بود.

سکه یادبود روز مادر، با نقش نیمرخ رضا شاه پهلوی و ملکه مادر، سال 1355


تاج‌الملوک در دوران پادشاهی رضاشاه یک بانوی درباری و ملکه ایران بود و اجازه دخالت در مسائل سیاسی را نداشت و تنها در امور مالی فعالیت می‌کرد. وی در سال ۱۳۱۲ برای دیدار محمدرضا سفرهایی به آلمان، سویس و فرانسه داشت.[نیازمند منبع]

تاج‌الملوک همچنین در روستای مردآباد کرج کاخی ساخت و این روستا را شاهدشت (ماهدشت امروزی) نامید. این کاخ امروزه ساختمان شهرداری ماهدشت است.[نیازمند منبع] تاج‌الملوک آیرملو در زمان انقلاب ۱۳۵۷ به کاخ خود در آمریکا هجرت کرد و همراه فرزندش شمس در آن‌جا ساکن شد.[نیازمند منبع]

تاج‌الملوک در روز ۱۰ اسفند ۱۳۶۰ در آکاپولکوی مکزیک بر اثر کهولت درگذشت و به خاک سپرده شد.[۱]

منبع : ویکی پدیا